፩. መግቢያ፡ ከዝግጅት ወደ ተጋድሎ
የዐቢይ ጾም የመጀመሪያ ሳምንት (ዘወረደ) የጾሙ መግቢያና የአምላክ ሰው የመሆን ምስጢር የሚነገርበት ዝግጅት ነው። የዐቢይ ጾም ሁለተኛ ሳምንት “ቅድስት” በመባል ይታወቃል ። ሳምንቱ ስያሜውን ያገኘው የቤተ ክርስቲያን የዜማ መጋቢ በሆነው በሊቁ በቅዱስ ያሬድ አማካኝነት ነው ። ቅድስት ግን ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በአርባ ጾም ድል የነሳበትን፣ ሰው ለሥጋው ሳይሳሳ ለነፍሱ እያደላ እንዲጾም አርአያነቱን ሊያስተምረን የጀመረበት የመጀመሪያው ሳምንት ነው። ጌታችን በገዳመ ቆሮንቶስ መጾም የጀመረበትን የምናስበው በዚህ ሳምንት ነው፤ እኛም የእሱን ፈለግ ተከትለን ወደ መንፈሳዊ ተጋድሎ የምንገባበት ወቅት ነው።
፪. የሳምንቱ ስያሜና ትርጓሜ
የቤተ ክርስቲያናችንን መዝሙር ንባቡን ከዜማው አስማምቶ ያቀረበልን ታላቁ ሊቅ ቅዱስ ያሬድ፣ በጾመ ድጓው ለዐቢይ ጾም እሑዶች ሁሉ የተለየ መዝሙር ሠርቶላቸዋል። በዚህም መሠረት ሁለተኛው እሑድ “ቅድስት” ይባላል።
- የትርጉም ሥር፦ “ቅድስት” የሚለው ቃል ግሱ “ቀደሰ” (ለየ፣ አከበረ፣ መረጠ) ከሚለው የወጣ ሲሆን፣ ትርጉሙም “የተለየች፣ የተመረጠች፣ የከበረች” ማለት ነው።
- የባሕርይና የጸጋ ቅድስና፦እግዚአብሔር አምላክ በባሕርይው ቅዱስ ነው ። የእርሱ ቅድስና ከማንም ያላገኘው የባሕርይ ገንዘቡ ሲሆን፤ እርሱ ቅዱስ ለመባል ቅድስናን የሚሻ (እቀደስ የማይል ቅዱስ)፣ ቡሩክ ለመባልም በረከትን የማይለምን (እባረክ የማይል ቡሩክ) የቅድስና ሁሉ ምንጭ ነው ። ቅዱሳት መጻሕፍትም “ቅዱስ” የሚለውን ቅጽል ለእግዚአብሔር አምላክ ሰጥተው የባሕርይ ቅድስናውን ይመሰክራሉ ። እግዚአብሔር እኛን በአርአያውና በአምሳሉ ሲፈጥረን በባሕርይ ቅድስናው ባርኮንና ቀድሶን ነው። ከሰጠን ጸጋዎች መካከልም አንዱ ቅድስና ነው። የሰው ልጅ አምላኩን በመምሰል ቢመላለስ በባሕርይው ቅዱስ ከሆነ አምላክ ዘንድ ቅድስናን ገንዘብ ያደርጋል። እግዚአብሔርን ቅዱስ ስንል ቅድስናው የባሕርይው፣ ዘላለማዊና ወደር የሌለው መሆኑን ለመግለጥ ነው። ፍጡራንን (መላእክት፣ ሰዎች፣ ዕለታት) ቅዱሳን ስንል ግን ቅድስናቸው ከእግዚአብሔር ያገኙት የጸጋ ቅድስና መሆኑን ያሳያል።
፫. ሦስቱ የቅድስት ሳምንት ዓበይት ነጥቦች
በዚህ ሳምንት በቤተ ክርስቲያናችን በሚሰጠው ትምህርት ሦስት ዋና ዋና ነጥቦች ጎልተው ይወጣሉ፦
- እግዚአብሔር በባሕርይው ቅዱስ ነው፦ ቅዱስ ማለት ልዩ፣ ክቡር ማለት ሲሆን የእርሱ ቅድስና ከማንም ያላገኘው የባሕርይ ገንዘቡ ነው። እኛም ዕለት ዕለት “ይትቀደስ ስምከ፤ ስምህ ይቀደስ” የምንለው ለዚህ ነው።
- ክርስቶስ በደሙ ቀደሰን፦ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በተዋሕዶ ሰው ሆኖ በከበረ ደሙ ዋጀን፤ ከበደላችንም አነጻን (፩ ዮሐ ፩፥፯)። በውድ ልጁም በደሙ የተደረገ ቤዛነታችንን አገኘን።
- በቅድስና ሕይወት እንድንኖር ተጠርተናል፦ “እኔ ቅዱስ ነኝና እናንተም ቅዱሳን ሁኑ” (፩ ጴጥ ፩፥፲፭) ተብሎ በተጻፈው መሠረት፣ በኑሮአችን ሁሉ ቅዱሳን የመሆን መንፈሳዊ ግዴታ አለብን።
፬. የሰንበት ቅድስናና ሥርዓተ ቤተክርስቲያን
ቅዱስ ያሬድ በዚህ ዕለት እንደሚዘምረው፣ ሰንበት ነገረ እግዚአብሔር በተለየ ሁኔታ የሚዘከርባት ቅድስት ዕለት ናት።
- በኵረ በዓላት፦ የክርስቲያን ሰንበት (እሑድ) የመዳናችን መሠረት የሆነው የጽንሰቱና የትንሣኤው ዕለት በመሆኑ ታላቅ ክብር አላት።
- ሕጋዊ ዋስትና፦ በፍትሐ ነገሥት አንቀጽ 19 እንደተደነገገው፣ በዚች ዕለት ማንም በዕዳም ሆነ በግብር ምክንያት ምእመናንን ከቤተ ክርስቲያን ሊያስታጉል አይገባም። ዳኛ ግብሬን፣ አበዳሪ ብድሬን ይሉኛል ብለው ሳይሰጉ ምእመናን በነጻነት ወደ አምላካቸው እንዲቀርቡ ቤተ ክርስቲያን ሥርዓት ሠርታለች።
፭. የዕለቱ ምስባክና ወንጌል
ምስባክ (መዝሙር፺፭፥፭-፮)፦ “እግዚአብሔር ግን ሰማያትን ፈጠረ። ምስጋናና ክብር በፊቱ ናቸው፤ ቅድስናና የግርማ ታላቅነት በመቅደሱ ውስጥ ናቸው።”
ወንጌል (ማቴዎስ፮፥፲፮-፳፭)፦ ጌታችን ስለ እውነተኛ ጾም ያስተማረበት ክፍል ይነበባል። “ስትጾሙ እንደ ግብዞች አትጠውልጉ… አንተ ግን ስትጾም በስውር ላለው አባትህ እንዲታይ ራስህን ተቀባ ፊትህንም ታጠብ” በማለት የልብ ቅድስናን ያሳስበናል።
፮. ቅድስናን ገንዘብ የማድረጊያ መንገዶች
አምላካችን “እኔ ቅዱስ ነኝና እናንተም ቅዱሳን ሁኑ” (ዘሌ. ፲፱፥፪) በማለት በቅድስና ሕይወት እንድንመላለስ አዝዞናል ። ይህንን የተሰጠንን የጸጋ ቅድስና ጠብቀን ለመኖርና ገንዘብ ለማድረግ ከአምላክ ቸርነት ቀጥሎ በሚከተሉት መንፈሳዊ ተግባራት መትጋት ይገባናል፦
- ጾምና ጸሎት፦ ጾም የጸሎት እናት፣ የትሕትና እኅትና የመልካም ሥራ ሁሉ መጀመሪያ በመሆኗ በጾም ወቅት ወደ እግዚአብሔር አብዝተን መቅረብ የመጀመሪያው የቅድስና መንገድ ነው።
- ሰንበትን ማክበር፦ ሰንበት እግዚአብሔር የቀደሳትና የባረካት ዕለት ናት ። በዚች ዕለት ከምድራዊ ጭንቀትና ከገንዘብ ትርፍ ርቀን በንጽሕናና በትሕትና ወደ ቤተክርስቲያን በመገስገስ ምሥጢራትን በመፈጸም የአምላካችንን ቅዱስ ስሙን ከፍ ከፍ ማድረግ ተከታዩ ነው።
- ከሥጋ ሥራ መራቅ፦ እግዚአብሔር የጠራን ለቅድስና እንጂ ለርኩሰት እንዳልሆነ በማሰብ እንደ ዝሙት፣ ጥል፣ ቅንዓትና ስካር ካሉ የሥጋ ሥራዎች ተለይተን፤ እንደ ፍቅር፣ ሰላም፣ ትዕግሥትና በጎነት ያሉ የመንፈስ ፍሬዎችን ማፍራት (ለማፍራት መቁረጥ) ሌላቅ የእግዚአብሔርን የቅድስና ስጦታ የምናገኝበት መንገድ ነው።
፯. የክርስቶስቤዛነትለቅድስናችን
ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ወደዚህ ምድር የመጣው ቤዛ ሆኖ በከበረ ደሙ ሊቀድሰን ነው (አርዓያነቱ ሳይዘነጋ)። ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ እንዳስተማረው፣ እንደ ጸጋው ባለጠግነት መጠን በደሙ የተደረገ ቤዛነታችንንና የኃጢአት ስርየትን አግኝተናል ። የእርሱ ደም ከኃጢአት ሁሉ ያነጻናል። ከኃጢአት መለየት ደግሞ የቅድስና መጀመሪያም፣ ፍጻሜም ነው።
ቅድስና የተፈቀደልን ብቻ ሳይሆን የታዘዝነውም ጭምር ነው። ወደ ቅድስና የሚመሩን መንገዶች፦
- የሥጋ ሥራን ማስወገድ፦ ከዝሙት፣ ከርኩሰት፣ ከጥልና ከቅንዓት ተለይተን ራሳችንን ለእግዚአብሔር ማቅረብ ይገባናል።
- የመንፈስ ፍሬን ማፍራት፦ ፍቅርን፣ ደስታን፣ ሰላምን፣ ትዕግሥትንና ራስን መግዛትን በሕይወታችን መግለጥ አለብን።
- በንስሐ መታደስ፦ የኃጢአትን ሸክም በንስሐ አራግፈን፣ በቅድስት ሰንበት ተገኝተን በቅዱስ ሥጋውና በክቡር ደሙ መቀደስ ይኖርብናል።
ማጠቃለያ
“ቅድስት” በሰዎችና በእግዚአብሔር መካከል ለቅድስና ሕይወት ምልክትና ማስታወሻ ናት። ስለዚህ በዚህ በተቀደሰው ሳምንት፣ በትጋት ጾመንና ጸልየን፣ ከኃጢአት ርቀንና በንስሐ ታድሰን የቅድስናን ሕይወት ገንዘብ ልናደርግ ይገባል። አምላካችን እግዚአብሔር በዚህ ሳምንት በረከቱን ያድለን፤ በቸርነቱ ተቀድሰን ለትንሣኤው ብርሃን እንዲያበቃን የዘወትር ጸሎታችን ይሁን።
የእግዚአብሔር ቸርነት፣ የእመቤታችን የቅድስት ድንግል ማርያም ምልጃና የቅዱሳን በረከት አይለየን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!
ይቆየን!